Sau hơn 10 năm trực tiếp giám sát thi công các kết cấu thép tại nhà máy lọc dầu và giàn khoan biển, tôi nhận thấy tấm lót bước chân là hạng mục rất dễ bị chủ quan. Việc lắp đặt bậc cầu thang grating an toàn đòi hỏi sự tỉ mỉ từ khâu chuẩn bị fit-up đến bước bắt bu-lông hoàn thiện. Sai một ly dung sai, công nhân vận hành có thể gặp tai nạn trượt ngã bất cứ lúc nào.
Chuẩn bị mặt bằng và kiểm tra dung sai fit-up
Trước khi đưa vật tư lên tầng thao tác, anh em kỹ thuật phải đo kiểm lại khoảng cách giữa hai dầm vai (stringer). Dung sai chiều rộng khoảng cách dầm cho phép chỉ nằm trong khoảng từ 2mm đến 3mm. Nếu dầm bị biến dạng nhiệt do hàn xưởng, bước gá lắp sẽ gặp vướng mắc lớn.
Bề mặt tiếp xúc của dầm thép đỡ phải được làm sạch rỉ sét, dầu mỡ và xỉ hàn. Đảm bảo lớp thép mạ kẽm nhúng nóng của bậc grating không bị nứt vỡ hay sứt mẻ trong quá trình vận chuyển.
Kỹ thuật lắp đặt bậc cầu thang grating an toàn theo tiêu chuẩn
Quy trình thi công được chia làm 2 phương án cố định chính: dùng kẹp chuyên dụng (grating clip) hoặc hàn trực tiếp vào dầm đỡ.
Phương pháp 1: Cố định bằng kẹp M8 chuyên dụng
Đây là giải pháp linh hoạt, thích hợp cho các khu vực cần tháo lắp bảo trì thiết bị bên dưới. Bộ kẹp tiêu chuẩn gồm tấm chóp trên, chân đế dưới, bu-lông M8 và đai ốc chống trôi. Lực siết cờ-lê định hình đạt mốc 20Nm đến 25Nm. Mỗi bậc thang ngắn dưới 900mm bắt buộc phải dùng tối thiểu 4 bộ kẹp tại 4 góc.
Phương pháp 2: Hàn fillet trực tiếp vào dầm vai
Áp dụng cho cấu trúc cố định vĩnh viễn hoặc vùng rung lắc mạnh. Chiều dài đường hàn fillet tối thiểu là 25mm, chiều dày mối hàn 4mm đến 6mm. Sau khi hàn xong, phải gõ xỉ, sơn bù mạ kẽm lạnh ngay lập tức để chống ăn mòn hóa chất.
Bảng thông số kỹ thuật nghiệm thu bậc cầu thang grating
Dưới đây là bảng số liệu kiểm tra tiêu chuẩn mà đội giám sát của chúng tôi áp dụng thực tế tại công trường:
| Hạng mục kiểm tra | Thông số tiêu chuẩn | Dung sai cho phép |
|---|---|---|
| Khe hở giữa 2 bậc liên tiếp | 150mm - 180mm | ±2mm |
| Độ phẳng mặt bậc grating | Bằng phẳng 100% | < 3mm trên 1m chiều dài |
| Gờ chống trượt (Nosing bar) | Thép gân hoặc V mép trước | Đã hàn fillet chắc chắn 100% |
| Lực siết bu-lông kẹp M8 | 22Nm | ±3Nm |
Cảnh báo sai sót thực tế của thầu phụ trên công trường
CẢNH BÁO QUAN TRỌNG: Sai lầm phổ biến nhất của các thầu phụ phụ việc là ăn bớt kẹp cố định (chỉ bắt 2 kẹp chéo góc thay vì 4 kẹp) hoặc hàn chấm (tack weld) rồi bỏ qua bước hàn hoàn thiện. Khi công nhân di chuyển mang vác nặng, tấm grating bị bấp bấp, bênh góc dẫn đến hiện tượng trượt bước rớt khỏi dầm đỡ.
Một lỗi khác là chọn sai chiều thanh tải (bearing bar). Thanh tải bắt buộc phải gối lên 2 đầu dầm vai. Nếu lắp ngược 90 độ, thanh phụ (cross bar) sẽ chịu lực chính, gây võng gãy bậc thang chỉ sau vài ngày đưa vào sử dụng.
Quy trình nghiệm thu pha 1 và bàn giao
Nghiệm thu pha 1 tiến hành ngay sau khi hoàn thành 50% khối lượng lắp đặt tuyến thang. Kỹ sư giám sát dùng thước kẹp, máy đo lực siết và rọi laser kiểm tra độ song song của gờ chống trượt nosing bar.
Yêu cầu dán tem niêm phong hoặc đánh dấu sơn xanh vào các vị trí đã đạt test áp lực tĩnh 150kg/bậc. Những vị trí chưa siết đủ lực bu-lông phải sơn đỏ để xử lý ngay trong ca làm việc.
Lời khuyên cho kỹ sư thi công
Để lắp đặt bậc cầu thang grating an toàn và đúng tiến độ, bạn nên yêu cầu nhà máy gia công đúng kích thước phôi ngay từ khâu sản xuất, có sẵn gờ nosing bar dập gân. Đừng bao giờ cho phép thầu phụ cắt gọt tấm grating mạ kẽm bằng máy cắt đĩa tại công trường mà không sơn dặm lại nhũ bạc bảo vệ. Hãy liên hệ ngay với đơn vị cung cấp vật tư uy tín để nhận bản vẽ fit-up chi tiết trước khi triển khai!
